ورق اسیدشویی جزو دسته بندی ورق های آلیاژی هستند که کاربردهای فراوانی دارند.

ورق اسیدشویی از ورق نورد گرم یا ورق سیاه تولید می شوند. قسمتی از فرایند تولید ورق اسید شور همانند ورق سرد است.

استفاده از این نوع ورق در مواردی که ظاهر و کیفیت اهمیت زیادی دارند مورد توجه است.

در ادامه با همه مشخصات ورق اسیدشویی ، از جمله فرایند تولید، ابعاد، کاربرد و مزایای آن آشنا می شوید.

تعریف اسیدشویی

فرایندی است که در یک واکنش شیمیایی، پوسته اکسیدی روی سطح ورق به وسیله یک محلول مناسب از اسید حل و تمیز می شود.

کار اسیدشویی می تواند بوسیله حمام های در بر دارنده اسید، بصورت نیمه پیوسته و یا پیوسته انجام پذیرد.

مراحل اسیدشویی

ورق های اسید شویی شده از ورق‌های سیاه تولید می‌شوند.

طی این پروسه، سطح رویی آنها اسید شویی می‌شوند و زغال‌های سطحی ورق و مقداری از ناخالصی‌ها گرفته می‌شود.

در نهایت ظاهر ورق مقداری براق‌تر می‌شود یعنی نزدیک به ورق روغنی (سرد نوردیده) است.

و این ورق معمولا به دو صورت رول و شیت (فابریک و برشی) تولید می شوند و در آن رول ها معمولا در دو عرض 100 سانتی متر و 125 سانتی متر تولید می شود.

کاربرد ورق اسیدشویی

  • مصارف ساختمانی: تولید لوله و پروفیل و غیره
  • اتومبیل سازی: قسمتهای ساختمانی و چرخ اتومبیل قطعات خودرو و اجزاء داخلی آن (رینگ و شاسی)
  • صنایع لوله سازی: تولید انواع لوله های انتقال آب ، نفت و گاز
  • تولید مخازن گاز ،مایع و مخازن تحت فشار
  • فرم دهی مجدد جهت محصولات گالوانیزه
  • فرم دهی سرد و کشش عمیق سیلندر گاز

کاربرد ورق اسیدشویی

کاربرد ورق اسیدشویی

نکات مهم در افزایش سرعت اسیدشویی

افزایش سرعت در اسیدشویی و کاهش اتلاف وقت به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد. مهمترین آنها عبارتند از

  •  نوع اکسید
  •  ضخامت لایه اکسیدی
  •  چسبندگی لایه اکسیدی به سطح
  •  نوع، دما و غلظت محلول اسیدی
  • اغتشاش و هم زدن محلول اسیدی
  •  زمان نگهداری در محلول اسیدی
  • وجود بازدارنده های موجود در محلول اسیدی که باعث کندی واکنش می شوند.

و همه سازه هایی که روی واکنش شیمیایی اسید بر اکسید موجود روی سطح ورق کارآمد باشند.

در این میان نقش دما، نوع و غلظت اسید از همه مهمتر و حساس تر می باشند.

برای نمونه در اسیدشویی بوسیله اسیدسولفوریک با غلظت 15 درصد، در محدوده دمایی 20 تا 100 درجه سانتیگراد دیده شده است که به ازای هر 10 درجه افزایش دمای اسید، نرخ اسید شویی 2 برابر می شود.

به بیان دیگر نرخ اسید شویی در دمای 80 درجه سانتیگراد بیش از 5 برابر بیشتر از نرخ اسیدشویی در دمای اتاق می باشد.

این موضوع اهمیت دمای اسیدشویی را نشان می دهد. به همین ترتیب غلظت و نوع اسید کارایی زیادی در نرخ اسیدشویی دارند.

دلایل انجام عملیات اسیدشویی

ورق های بدست آمده از نورد گرم به 2 دلیل ممکن است اسید شویی شوند:

  • بهبود کیفیت سطحی که بدلیل جدا شدن و تمیز شدن لایه های اکسیدی از روی سطح ورق است.

در این صورت ورق از سطح مرغوب تر و شکل ظاهری بهتری بهره مند خواهد شد.

این هدف برای آن دسته از ورق هایی است که پس از اسید شویی وارد بازار مصرف می شوند.

  • آماده سازی ورق برای فرایند نورد سرد.

معمولا پوسته های اکسیدی روی سطح ورق سخت و ضد سایش می باشند.

به همین دلیل اگر ورق ها بدون اسیدشویی و اکسید زدایی نورد سرد شوند، سبب می شود که غلتک های نورد سرد به سرعت ساییده و از تلرانس خارج شوند و روی هم رفته فرایند نورد سرد را با دشواری روبرو می سازد.

این دشواری دو چندان خواهد شد، اگر اتصال و یا چسبندگی پوسته های اکسیدی به سطح ورق سست و ضعیف باشد.

بنابراین لازم است که سطح ورق، پیش از فرایند نورد سرد، حتما تمیز و تهی از اکسید باشد.

دلایل انجام عملیات اسید شوییblob.gif

دلایل انجام عملیات اسید شویی

مزیت اسیدشویی با اسید کلریدریک:

در گذشته از اسید سولفوریک به عنوان ماده اصلی اسیدشویی استفاده می شد.

ولی امروزه غالبا تولید کنندگان آهن آلات برای فرایند اسیدشویی از اسید کلریدریک استفاده می کنند.

به همین علت این امر مزیت های مختلفی است که اسید کلریدریک دربرابر اسید سولفوریک از خود نشان داده است.

اول و مهمتر از همه علت اقتصادی کار است. زیرا نرخ اسید کلریدریک بسیار کمتر از اسید سولفوریک است.

علت های دیگری که استفاده از اسید کلریدریک را توجیه می کنند عبارتند از:

  • در شرایط غلظت و دمای برابر، میزان اسیدشویی با اسید کلریدریک ۲٫۵ تا ۳٫۵ برابر بیشتر از میزان اسیدشویی با اسیدسولفوریک است.
  • اسید کلریدریک اکسید زیادی را در خود حل می کند، در نتیجه سطح را پاکیزه می کند.
  • استفاده از اسید کلریدریک موجب می شود که در تانک های اسیدشویی از اسید کمتری استفاده شود.
  • حمله و کارایی اسید کلریدریک به خودآهن آلات بعنوان فلز پایه، کمتر خواهد بود در نتیجه از هدر رفتن فلز جلوگیری می شود.

source:ورق اسیدشویی، کاربرد و نکات مهم در فرآیند تولید اسیدشویی